fbpx

วัดแม่นางปลื้ม วัดสมัยอยุธยาตอนต้น จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Home > Blog > วัดแม่นางปลื้ม วัดสมัยอยุธยาตอนต้น จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

วัดแม่นางปลื้ม

วัดแม่นางปลื้ม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย

เว็บไซต์ LifePro Travel ขออาสาพาไปเที่ยว วัดแม่นางปลื้ม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบกับประติมากรรมอันงดงามแห่งหนึ่งในจังหวัดอยุธยา ประวัติวัดแม่นางปลื้ม ตั้งอยู่นอกเกาะเมืองอยุธยาทางทิศเหนือ ด้านหน้าของวัดหันไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้สู่คลองเมือง ถูกสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1920 ในสมัยอยุธยาตอนต้น โดยความเป็นมาของวัดมีเรื่องที่น่าสนใจ เป็นวัดร้างที่ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช หรือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 2 ทรงบูรณะขึ้นหลังจากที่เป็นวัดร้าง อุทิศส่วนกุศลให้กับหญิงชาวบ้านธรรมดาคนหนึ่ง ซึ่งพระองค์ ทรงเรียกว่า “แม่”

ประวัติความเป็นของวัดแม่นางปลื้ม

เดิมที่ดินตรงนี้นั้น เคยเป็นเรือนของแม่ปลื้ม โดยแม่ปลื้มนั้นได้อาศัยอยู่คนเดียวไม่มีลูกหลาน วันหนึ่งสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เสร็จเรือมาแต่พระองค์เดียวทามกลางสายฝน แล้วเจอพายุฝนซัดกระหน่ำ เมื่อทอดพระเนตรเห็นเรือนหลังนี้ยังสว่างด้วยแสงไฟตะเกียงอยู่และเวลานั้นก็ยังค่ำอยู่พระองค์จึงเสด็จขึ้นท่า จึงทรงแวะขึ้นมาในกระท่อม ขอเสวยน้ำจันทน์และพักค้างแรม เมื่อแม่ปลื้มเห็นชายฉกรรจ์เสื้อผ้าเปียก จึงกล่าวเชื้อเชิญต้อนรับด้วยความมีน้ำใจ

แต่พระองค์ท่านทรงตรัสเสียงดัง แม่ปลื้มจึงกล่าวเตือนว่าอย่าเสียงดังนัก กล่าวว่าเวลาค่ำ ถ้าพระเจ้าแผ่นดินได้ยินจะทรงโกรธ พระองค์กลับตรัสด้วยเสียงอันดังว่า อยากดื่มน้ำจันทน์เพื่อให้ร่างกายอบอุ่น แต่แม่ปลื้มบอกว่าเป็นวันพระ หากจะดื่มได้ต้องไม่ให้เรื่องถึงพระเจ้าแผ่นดิน พระองค์ทรงรับปาก และได้ประทับค้างคืนที่บ้านของแม่ปลื้ม เช้าจึงเสด็จกลับวัง

ต่อมาทรงให้จัดขบวนมารับแม่ปลื้มไปเลี้ยงในวัง ด้วยความที่แม่ปลื้มเป็นคนมีเมตตา จงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ ครั้งแม่ปลื้มเสียชีวิต สมเด็จพระนเรศวรจึงจัดงานศพให้สมเกียรติ และสร้างวัดแห่งนี้ไว้ที่เป็นระลึก เมื่อแม่ปลื้มเสียชีวิต สมเด็จพระนเรศวรก็จัดพิธีศพให้อย่างสมเกียรติ พร้อมสร้างวัดพระราชทาน ชื่อว่า “วัดแม่นางปลื้ม” ช่วงก่อนเสียกรุงศรีอยุธยา

ในช่วงการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง

ในช่วงสมัยสงครามกรุงศรีอยุธยาก่อนเสียกรุง  เคยเป็นที่ตั้งค่ายทัพของข้าศึกในช่วงเหตุการณ์ก่อนเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ลุศักราช 1129 (พ.ศ. 2310) ปีกุน นพศก ถึง ณ วันอังคาร ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 5 วันเนาว์สงกรานต์ วันกลาง พม่าจุดเพลิงเผาฟืนเชื้อใต้รากกำแพงตรงหัวรอ วัดแม่นางปลื้มถูกทางพม่าใช้เป็นฐานที่พม่ายิงปืนใหญ่เข้าไปยังในภายกำแพงพระนคร ด้วยเหตุที่ว่านี้วัดจึงมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ ไม่ถูกเผาทำลายเช่นวัดอื่นๆ ในเกาะเมืองของกรุงศรีอยุธยา

ความงามของสถาปัตยกรรมสมัยอยุธยาภายในวัด

ภายในเขตโบราณสถานประกอบด้วยอาคารที่สำคัญได้แก่

  1. เจดีย์ประธานทรงระฆัง
  2. วิหารหลวงพ่อขาว
  3. พระอุโบสถ
  4. ซุ้มประตูวัดแม่นางปลื้ม

เจดีย์ประธานทรงระฆัง

เจดีย์ประธานทรงระฆัง วัดแม่นางปลื้ม

เจดีย์ วัดแม่นางปลื้ม

เจดีย์ประธานทรงระฆัง

เจดีย์ประธานทรงระฆัง พบร่องรอยการบูรณะ 3 ครั้ง สิ่งที่พิเศษคือ บริเวณส่วนฐานปรากฏประติมากรรมปูนปั้นรูปสิงห์ล้อม ซึ่งอาจเป็นการดัดแปลงมากจากคติเจดีย์ช้างล้อมที่นิยมในวัฒนธรรมสุโขทัย บนฐานทักษิณมีรูปสิงห์ปูนปั้นรายรอบอยู่ 36 ตัว

วิหารหลวงพ่อขาว

วิหาร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเจดีย์ประธาน ลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐ ภายในวิหารประดิษฐานพระพุทธนิมิตรมงคลศรีรัตนไตรหรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า “หลวงพ่อขาว” หลวงพ่อขาวเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย พระพักตร์ยิ้มแย้ม ลักษณะสมบูรณ์สง่างามมาก องค์พระเป็นสีขาวตลอดทั้งองค์ พระพุทธรูปประธานสมัยอยุธยาที่มีร่องรอยการบูรณะในสมัยปัจจุบัน

เจดีย์ประธานทรงระฆัง วัดแม่นางปลื้ม

พระอุโบสถ

พระอุโบสถ ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของวิหาร ลักษณะเป็นอาคารที่มีกาปฏิสังขรณ์ในสมัยรัชกาลที่ 3 – 4 และมีการตกแต่งหน้าบันด้วยเครื่องถ้วยประเภทต่างๆ รวมทั้งใบเสมาที่เป็นของสมัยรัตนโกสินทร์ โบสถ์ทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า หน้าบันตกแต่งด้วยเครื่องถ้วย เช่นเดียวกับพระวิหาร ภายในประดิษฐานพระพุทธมหาปิติเทวะนฤมิตปฏิมากรณ์

ซุ้มประตู วัดแม่นางปลื้ม

ซุ้มประตูวัดแม่นางปลื้ม

ซุ้มประตูวัดนับเป็นจุดเด่นของวัดแม่นางปลื้ม เพราะนอกจากจะเป็นซุ้มโบราณแล้ว เมื่อมองตรงเข้าไปจะเห็นประตูกลางซึ่งมองเห็นองค์หลวงพ่อขาวพอดิบพอดี อีกทั้งยังเป็นเสมือนประตูสู่เขตโบราณสถาน ซุ้มประตูนี้ตั้งขึ้นตรงกับประตูกลางของวิหารหลวงพ่อขาวซึ่งมองทะลุไปยังองค์หลวงพ่อขาวได้

อ้างอิง :

https://th.wikipedia.org/wiki/วัดแม่นางปลื้ม
https://ww2.ayutthaya.go.th/travel/detail/47